cPanel'de Tam Yedek Alma ve Geri Yükleme Rehberi

Bir eklenti güncellemesinin siteyi bozması, yanlışlıkla silinen bir klasör ya da zararlı yazılım bulaşması... Bu senaryoların hepsinde sizi kurtaracak tek şey güncel bir yedektir. cPanel yedekleme araçları, hosting hesabınızdaki dosyaları, veritabanlarını ve e-posta ayarlarını tek bir arşivde ya da parça parça indirmenize olanak tanır. Bu rehberde Jupiter temasındaki Backup ve Backup Wizard ekranlarını kullanarak tam ve kısmi yedek almayı, bu yedekleri geri yüklemeyi ve hangi işlemin hangi durumda doğru seçim olduğunu adım adım anlatıyoruz.

cPanel'de Yedek Türleri: Tam Yedek ve Kısmi Yedek

cPanel iki farklı yedek mantığı sunar ve bu farkı bilmek, geri yükleme sırasında yaşanacak sürprizleri önler.

• Tam hesap yedeği (Full Account Backup): Ana dizindeki tüm dosyalar, veritabanları, e-posta hesapları ve mesajları, DNS bölgeleri, alt alan adları, cron görevleri ve hesap ayarları tek bir .tar.gz arşivinde toplanır. Hesabın tamamını başka bir sunucuya taşımak veya felaket sonrası sıfırdan kurmak için kullanılır.
• Kısmi yedekler (Partial Backups): Ana dizin (Home Directory), tek tek MySQL veritabanları, e-posta yönlendiricileri (forwarders) ve e-posta filtreleri ayrı ayrı indirilir. Günlük kullanımda en pratik olan budur, çünkü cPanel arayüzünden doğrudan geri yüklenebilir.

Kritik bir ayrıntı: tam hesap yedeği cPanel kullanıcı arayüzünden geri yüklenemez. Bu arşivi açıp hesabı yeniden oluşturmak sunucu yöneticisi (root) yetkisi gerektirir. Paylaşımlı hostingde bu işlemi destek ekibi yapar. Kendi başınıza geri yükleme yapmayı planlıyorsanız kısmi yedekleri de mutlaka saklayın.

Adım Adım: Backup Ekranından Tam Yedek Alma

Tam yedek, özellikle büyük bir güncellemeden, tema değişikliğinden veya hosting taşımadan önce alınmalıdır.

1. cPanel'e giriş yapın ve Files bölümünde Backup simgesine tıklayın.
2. Full Backup başlığı altındaki Download a Full Account Backup düğmesine basın.
3. Backup Destination alanında yedeğin nereye yazılacağını seçin. Home Directory arşivi hesabınızın ana dizinine kaydeder. Remote FTP Server, Remote FTP Server (Passive Mode Transfer) veya Secure Copy (SCP) seçenekleri ise yedeği doğrudan başka bir sunucuya gönderir.
4. Email Address alanında yedek tamamlandığında bildirim gönderilecek adresi belirleyin ya da bildirimi kapatın.
5. Generate Backup düğmesine basın. Hesap boyutuna göre işlem birkaç dakikadan uzun sürebilir; bu süre boyunca sayfayı kapatsanız da yedekleme arka planda devam eder.
6. Bitince Backup sayfasına geri dönün. Backups Available for Download listesinde backup-tarih_saat_kullaniciadi.tar.gz biçiminde bir dosya görürsünüz. Dosyaya tıklayarak bilgisayarınıza indirin.

Ana dizine yazılan tam yedek, disk kotanızdan yer kaplar. Yedek dosyası hesabınızın büyüklüğüne yakın olabileceği için indirdikten sonra Dosya Yöneticisi üzerinden silmeniz hem kotanızı hem de güvenliğinizi korur. Ana dizinde unutulan bir yedek arşivi, hesabınıza erişim sağlayan biri için tüm verinin hazır paketi demektir.

Kısmi Yedek Alma: Dosyalar, Veritabanları ve E-posta Ayarları

Aynı Backup sayfasının alt kısmında Partial Backups başlığı bulunur. Buradaki seçenekler anında indirme başlatır:

• Home Directory: Ana dizinin tamamını sıkıştırılmış arşiv olarak indirir. Web dosyalarınız (public_html) ve e-posta mesajlarınızın saklandığı klasörler bu arşive dahildir.
• MySQL Databases: Her veritabanı ayrı bir bağlantı olarak listelenir. İlgili veritabanının adına tıkladığınızda .sql.gz uzantılı döküm iner.
• Email Forwarders ve Email Filters: Alan adı bazında yönlendirme ve filtre kurallarının yedeğini verir.

WordPress gibi veritabanı kullanan bir sitenin eksiksiz yedeği için hem Home Directory arşivine hem de sitenin veritabanı dökümüne ihtiyacınız vardır. Hangi veritabanının hangi siteye ait olduğunu bilmiyorsanız WordPress kurulumunun wp-config.php dosyasındaki DB_NAME satırına bakabilirsiniz.

Backup Wizard ile Rehberli Yedekleme ve Geri Yükleme

Files bölümündeki Backup Wizard, aynı işlemleri adım adım yönlendirerek yapar ve özellikle ilk kez yedek alacak kullanıcılar için daha anlaşılırdır.

1. Backup Wizard simgesine tıklayın. İlk ekranda Back Up ve Restore olmak üzere iki seçenek görürsünüz.
2. Yedek almak için Back Up düğmesine basın. Sihirbaz size Full Backup veya Partial Backup seçeneği sunar.
3. Kısmi yedekte Home Directory, MySQL Databases veya Email Forwarders & Filters seçeneklerinden birini seçin ve ilgili dosyayı indirin.
4. Geri yükleme için ilk ekrana dönüp Restore düğmesine basın, geri yüklenecek türü seçin ve dosyayı bilgisayarınızdan yükleyin.

Sihirbaz da tam yedeğin geri yüklenmesine izin vermez; geri yükleme adımları yalnızca kısmi yedek türleri için çalışır.

cPanel Yedekleme Sonrası Geri Yükleme Adımları

Geri yükleme, yedek almaktan daha dikkatli yapılması gereken bir işlemdir; çünkü mevcut verinin üzerine yazar. Başlamadan önce sitenin şu anki hâlinin de bir yedeğini almanız, yanlış dosyayı yüklemeniz hâlinde geri dönüş yolunuzu korur.

Ana dizin (dosyalar) geri yükleme

Backup sayfasındaki Restore a Home Directory Backup alanında Choose File ile daha önce indirdiğiniz arşivi seçip Upload düğmesine basın. Arşivdeki dosyalar ana dizine açılır ve aynı adlı dosyaların üzerine yazılır. Arşivde bulunmayan, sonradan oluşturulmuş dosyalar silinmez; bu yüzden zararlı yazılım temizliği gibi durumlarda önce şüpheli dosyaları elle kaldırmak gerekir.

Veritabanı geri yükleme

Restore a MySQL Database Backup alanında .sql.gz dosyasını seçip yükleyin. cPanel, dosya adına göre ilgili veritabanını hedefler. Veritabanı mevcut değilse önce Databases > MySQL Databases (veya sunucunuzdaki adıyla Manage My Databases) ekranından aynı adla oluşturup kullanıcıya yetki vermeniz gerekebilir. Büyük dökümlerde yükleme sınırına takılırsanız phpMyAdmin içindeki Import sekmesini kullanabilir ya da destekten yardım isteyebilirsiniz.

E-posta yönlendirici ve filtre geri yükleme

Restore Email Forwarders ve Restore Email Filters alanları, daha önce indirdiğiniz kural dosyalarını geri yükler. Posta kutularındaki mesajların kendisi bu dosyalarda değil, Home Directory arşivinin içindeki mail klasöründedir.

Sağlayıcı Yedekleri ve Kendi Yedekleriniz

Pek çok hosting firması sunucu düzeyinde otomatik yedek alır. DataHost web hosting ve reseller paketlerinde ücretsiz günlük yedekleme bulunur; bir sorun yaşadığınızda destek ekibinden belirli bir günün yedeğine dönülmesini isteyebilirsiniz. Bazı sunucularda bu yedeklere cPanel içindeki ek araçlarla kendiniz de erişebilirsiniz; arayüzünüzde hangi aracın bulunduğu sunucu yapılandırmasına bağlıdır.

Yine de sağlayıcı yedeği, sizin kendi yedeğinizin yerini tutmaz. Yedeğin bir kopyasının hosting hesabınızın dışında, sizin kontrolünüzdeki bir yerde durması en sağlıklı yaklaşımdır. Pratik bir düzen şöyle olabilir:

• Büyük değişikliklerden önce tam yedek alıp bilgisayarınıza veya bulut depolamanıza indirin.
• Sık güncellenen sitelerde veritabanı dökümünü daha sık, dosyaları daha seyrek indirin.
• Yedekleri tarihli klasörlerde tutun, en az birkaç farklı tarihe ait kopya saklayın.
• Yılda birkaç kez bir yedeği test ortamına açarak gerçekten çalıştığını doğrulayın.

Siteniz büyüdükçe yedek boyutu da büyür. Hosting paketinizin disk ve inode sınırlarının yedekleme alışkanlıklarınızı nasıl etkilediğini merak ediyorsanız hosting paketi seçerken disk, trafik ve inode yazımız konuyu ayrıntılı ele alıyor.

Yedeğin sağlam olduğunu doğrulamak

İndirdiğiniz bir arşivin bozuk çıkması, ancak ihtiyaç anında fark edilirse ciddi bir sorundur. Linux veya macOS kullanıyorsanız arşivi açmadan içeriğini listeleyerek sağlamlığını hızlıca kontrol edebilirsiniz. Windows'ta güncel sürümlerle gelen tar komutu da aynı şekilde çalışır:

tar -tzf backup-tarih_saat_kullaniciadi.tar.gz | head -n 30

Komut hata vermeden dosya listesini döndürüyorsa arşiv okunabilir durumdadır. Tam yedeğin içinde ana dizin dosyaları, veritabanı dökümlerinin bulunduğu mysql klasörü ve DNS bölgelerini içeren dnszones gibi bölümler yer alır. Veritabanı dökümünün sitenin gerçek tablolarını içerdiğini görmek için .sql.gz dosyasını açıp ilk satırlarına göz atmak da iyi bir kontroldür.

Taşıma İçin Yedek Kullanmak

Tam hesap yedeği, cPanel'den cPanel'e taşımanın da temelidir. Yeni sağlayıcınız bu arşivi WHM üzerinden açarak hesabınızı dosyaları, e-postaları ve veritabanlarıyla birlikte aynen kurabilir. DataHost, cPanel'den cPanel'e taşımayı ücretsiz yapar; tam yedeğinizi veya eski hostinginizin erişim bilgilerini destek ekibine iletmeniz yeterlidir. Sitenizi paylaşımlı hostingden kendi sunucunuza taşımayı düşünüyorsanız web sitesini VDS'e taşıma rehberi izlenecek yolu adım adım anlatıyor.

Sık Sorulan Sorular

cPanel'de aldığım tam yedeği kendim geri yükleyebilir miyim?

cPanel kullanıcı arayüzünden hayır. Tam yedek arşivi WHM'de root yetkisiyle açılır. Paylaşımlı hostingde destek ekibinden geri yükleme talep edebilir veya kısmi yedekleri (dosyalar ve veritabanı) kendiniz geri yükleyebilirsiniz.

Yedek dosyası neden disk kotamı doldurdu?

Backup Destination olarak Home Directory seçildiğinde arşiv hesabınızın içine yazılır ve kotadan düşer. İndirdikten sonra Dosya Yöneticisi ile silin ya da yedeği doğrudan uzak FTP veya SCP hedefine gönderin.

E-postalarım yedeğe dahil mi?

Tam yedekte e-posta hesapları ve mesajlar bulunur. Kısmi yedeklerde mesajlar Home Directory arşivindeki mail klasöründedir; Email Forwarders ve Filters yedekleri yalnızca kuralları içerir.

Ne sıklıkla yedek almalıyım?

Değişiklik sıklığınıza bağlıdır. Her gün sipariş alan bir e-ticaret sitesinin veritabanı, ayda bir güncellenen bir tanıtım sitesine göre çok daha sık yedeklenmelidir. Büyük güncelleme öncesi ek yedek her durumda iyi bir alışkanlıktır.

Yedeği yüklerken dosya boyutu hatası alıyorum, ne yapmalıyım?

Tarayıcıdan yükleme sınırını aşan büyük arşivleri FTP ile ana dizine yükleyip destekten açılmasını isteyebilir, büyük veritabanı dökümleri için phpMyAdmin veya destek ekibinin yardımını kullanabilirsiniz.

Düzenli cPanel yedekleme alışkanlığı, beklenmedik bir sorunu birkaç dakikalık bir geri yüklemeye dönüştürür. Günlük yedekleme ve %100 Türkçe cPanel ile gelen web hosting paketlerini veya daha yoğun iş yükleri için kurumsal hosting planlarını inceleyebilir, yedekleme düzenini tamamen kendiniz kurgulamak istiyorsanız VDS sanal sunucu kiralama seçeneğini değerlendirebilirsiniz.